Интернэт Хурдны Шалгуур Монгол Үнэгүй Speed Test Онлайнаар

Яагаад интернэт хурдаа тогтмол шалгах хэрэгтэй вэ

Өнөөдөр гэрийн интернэт, оффисын сүлжээ, гар утасны дата гурав хамтдаа манай өдөр тутмын амьдралыг барьж байдаг болсон. Zoom уулзалт тасалдах, YouTube видео буфферлэх, онлайн тоглоом "lag" болох зэрэг нь ихэнхдээ интернэтийн хурдтай холбоотой байдаг ч, яг хаана асуудал байгааг мэдэхгүйгээр шийдвэрлэх боломжгүй.

Speed test хийх нь таны роутер, ISP, эсвэл төхөөрөмжийн алинд нь асуудал байгааг тодорхойлох анхны алхам юм.

Мөн та сарын интернэтийн төлбөрөө шударгаар авч байгаа эсэхээ шалгах цорын ганц бодит арга бол хурдны тест юм учир нь ихэнх ISP-ууд "хамгийн ихдээ" гэсэн онолын хурдыг л зарладаг бол бодит амьдрал дээрх хурд нь энэхэн тооноос эрс ялгаатай байх нь түгээмэл.

Гэр бүлийн гишүүд олон төхөөрөмж зэрэг холбож ашигладаг өнөө үед сүлжээний бодит багтаамжаа мэдэх нь маш чухал болж байна. Мөн шинэ интернэт багц авахаар төлөвлөж байгаа бол одоогийн хурдаа мэдэж байвал шинэ багцаас юу хүлээж болохоо илүү тодорхой төсөөлөх боломжтой болдог.

Ажлаасаа гэртээ ажилладаг хүмүүсийн хувьд, видео дуудлага, файл дамжуулах зэрэгт шаардлагатай хамгийн бага хурдыг мэдэж, өөрийн интернэтийг тэдгээр шаардлагатай харьцуулах нь цаг алдалгүй ажиллах баталгаа болдог. Товчоор хэлбэл, speed test бол зөвхөн сониуч зан биш, харин таны цаг, мөнгө, тав тухыг хамгаалах практик хэрэгсэл юм.

Хэрэгсэл техникийн хувьд хэрхэн ажилладаг вэ

Манай speed test нь таны хөтчөөс шууд ажилладаг бөгөөд ямар нэгэн плагин, апп суулгах шаардлагагүй. Тест эхлэхэд эхлээд таны төхөөрөмж болон ойролцоох серверийн хооронд жижиг өгөгдлийн багц (packet) хэд хэдэн удаа солилцож, дохионы хоцрогдол буюу ping-ийг миллисекундээр хэмждэг.

Дараа нь энэ хэмжилтүүдийн зөрүүг тооцож jitter буюу хоцрогдлын тогтворгүй байдлыг гаргаж авдаг энэ нь ялангуяа онлайн тоглоом, видео дуудлагад чухал үзүүлэлт юм.

Дараагийн шатанд серверээс таны төхөөрөмж рүү том хэмжээний өгөгдлийг зэрэгцээ олон урсгалаар (multi-thread) дамжуулж, секунд тутамд хэдэн мегабит хүлээн авч байгааг тооцоолж татан авалтын (download) хурдыг тодорхойлдог. Эцэст нь эсрэгээр, таны төхөөрөмжөөс сервер рүү өгөгдөл илгээж, upload хурдыг хэмждэг.

Энэ бүх процесс явцад экран дээрх анимэйшн бүхий график нь секунд тутамд өөрчлөгдөж буй хурдыг реал тайманд харуулж, тестийн явцыг нүдээр ажиглах боломжийг олгодог.

Мөн IP хаяг дээр үндэслэн таны интернэт үйлчилгээ үзүүлэгч (ISP) болон ойролцоо байршлыг автоматаар тодорхойлж харуулдаг тул та өөрийн Mobicom, Unitel, Skytel, Gemnet зэрэг аль компаниас холбогдож байгаагаа шууд харах боломжтой. Энэ бүх хэмжилт хэдхэн секундийн дотор, серверүүдийн сүлжээгээр дамжин, таны хувийн мэдээллийг хадгалахгүйгээр гүйцэтгэгддэг.

Mbps, ping, jitter үр дүнг хэрхэн уншиж ойлгох вэ

Speed test дуусахад та гурван үндсэн тоо харах болно: татан авалтын хурд, илгээлтийн хурд (хоёулаа Мбит/сек буюу Mbps-ээр хэмжигдэнэ), болон ping (миллисекундээр).

Download хурд нь таны видео стриминг хийх, файл татаж авах, вэб хуудас ачаалах чадварыг тодорхойлдог гол үзүүлэлт бөгөөд 25 Mbps-аас дээш байвал ерөнхийдөө нэг гэр бүлд HD видео, олон төхөөрөмж зэрэг ажиллуулахад хангалттай гэж үздэг.

Харин 100 Mbps-аас дээш бол 4K стриминг, том файл татах, олон хүн зэрэг ашиглах зэрэгт илүү тав тухтай.

Upload хурд нь видео дуудлага хийх, файл клауд руу байршуулах, лайв стрим хийхэд чухал бөгөөд ихэнх гэрийн интернэтэд download-оос доогуур байдаг нь энгийн үзэгдэл боловч 5-10 Mbps-аас доогуур бол Zoom, Google Meet зэрэгт асуудал үүсгэж болзошгүй.

Ping буюу хоцрогдол нь 20мс-аас бага байвал маш сайн, 20-50мс дунд зэрэг, 100мс-аас дээш бол онлайн тоглоом тоглоход эсвэл реал тайм харилцаанд мэдэгдэхүйц saatchi үзэгдэх болно.

Jitter буюу хоцрогдлын хэлбэлзэл 10мс-аас бага байвал тогтвортой сүлжээ гэж үзэж болно; хэрэв jitter өндөр байвал видео дуудлага үе үе тасалддаг, дуу чимээ тасарч сонсогддог зэрэг шалтгаан болдог.

Эдгээр дөрвөн тоог хамтад нь харж дүгнэх нь зөвхөн нэг үзүүлэлтэд анхаарахаас илүү бодит зураглалыг өгдөг жишээ нь өндөр download хурдтай ч jitter өндөр бол онлайн тоглоомонд тав тухгүй байх магадлалтай.

Монголын интернэтийн ерөнхий нөхцөл байдал

Монголын интернэтийн дэд бүтэц сүүлийн арваад жилд эрчимтэй хөгжсөн бөгөөд Улаанбаатар хотод фибер оптик кабелийн сүлжээ томоохон хороолол, орон сууцны байгууламжуудад өргөн дэлгэрсэн.

Мobicom, Unitel, Skytel, Gemnet, зэрэг томоохон операторууд гэр бүлийн интернэт, гар утасны дата хоёуланг нь санал болгодог бөгөөд хотын төвд ADSL-ээс фибер рүү шилжих үйл явц үндсэндээ дуусаж, олон гэр хороолол, орон сууцны хороолол өндөр хурдны интернэттэй болсон.

Гэсэн хэдий ч хөдөө орон нутагт, ялангуяа алслагдсан сумдад интернэтийн дэд бүтэц хязгаарлагдмал хэвээр байгаа бөгөөд зарим газарт зөвхөн мобайл дата (3G/4G) л боломжит сонголт байдаг. 5G сүлжээ Улаанбаатарын зарим дүүрэгт нэвтэрч эхэлсэн боловч бүх нийтийг хамарсан хэмжээнд хүрээгүй байна.

Монголын интернэтийн онцлог нь олон улсын холболт хязгаарлагдмал байдгаас шалтгаалж, гадаад серверт (жишээ нь АНУ, Европ дахь) холбогдох үед ping өндөр гарах хандлагатай байдаг бол дотоодын эсвэл ойролцоо орны (Хятад, Орос) серверт холбогдох үед хурд илүү тогтвортой байдаг.

Мөн улирлын шинж чанартай цаг агаарын нөхцөл, тухайлбал өвлийн хүйтэн улиралд заримдаа кабелийн бүтцэд нөлөөлж болзошгүй тул зун, өвлийн улиралд хурдны ялгаа ажиглагдаж болно.

Иймд Монгол дахь хэрэглэгчид өөрийн бүс нутгийн бодит нөхцөлд тохирсон хурдыг мэдэхийн тулд тогтмол speed test хийж байх нь ялангуяа ач холбогдолтой юм.

Гэрийн wifi болон мобайл дата аль нь илүү хурдан вэ

Wifi test болон мобайл дата тест хийхэд ихэвчлэн эрс өөр үр дүн гардаг бөгөөд энэ нь хоёр өөр технологийн зарчмаас шалтгаална.

Гэрийн фибер интернэттэй wifi роутер ашиглаж байгаа бол онолын хувьд маш өндөр хурд авах боломжтой ч, роутерын байрлал, хана, зай зэрэг олон хүчин зүйл дохионы чанарт нөлөөлдөг.

Роутераас хол өрөөнд байх тусам дохио сулран, хурд огцом буурдаг тул та ижил гэрт өөр өөр өрөөнд test хийж харьцуулбал энэ ялгааг тодорхой харах болно.

Харин мобайл дата ашиглаж байгаа бол таны байршилд ойрхон антен (cell tower) хэр олон хэрэглэгчид зэрэг ашиглаж байгаагаас хамааран хурд эрс хэлбэлзэж болно жишээ нь оффисын цагийн завсарлагаанд олон хүн нэгэн зэрэг дата ашиглах үед хурд удаашрах нь түгээмэл.

5G сүлжээнд холбогдсон бол зарим тохиолдолд гэрийн wifi-аас ч илүү хурдан татан авалт үзүүлэх боломжтой ч энэ нь тогтмол биш, байршил, ачааллаас шалтгаалж өөрчлөгддөг.

Хэрэв та компьютер дээрээ чухал ажил хийж, тогтвортой холболт хэрэгтэй бол LAN кабелиар шууд роутертой холбогдох нь хамгийн найдвартай сонголт бөгөөд wifi-тай харьцуулахад ихэвчлэн илүү өндөр, тогтвортой хурд өгдөг.

Аяллын үед эсвэл гэрээсээ гадуур ажиллах шаардлагатай үед мобайл дата бол цорын ганц сонголт байх тул аль ч нөхцөлд өөрийн хурдаа мэдэж байх нь чухал.

Speed test-ийн үр дүнг сайжруулах практик зөвлөгөө

Хэрэв таны speed test-ийн үр дүн хүлээснээс бага гарсан бол эхлээд роутераа унтрааж, 30 секундийн дараа дахин асаах нь энгийн ч үр дүнтэй алхам юм энэ нь роутерын санах ойд хуримтлагдсан ачааллыг цэвэрлэж, холболтыг сэргээдэг.

Дараа нь роутераа wifi дохио саадгүй тархах газарт, боломжтой бол өрөөний төвд, металл эд зүйл, тольноос хол байрлуулах хэрэгтэй, учир нь эдгээр зүйлс дохионы чанарт сөргөөр нөлөөлдөг. Хэрэв роутер тань 2.

4GHz болон 5GHz давтамжийг хоёуланг нь дэмждэг бол 5GHz-ийг сонгож ойролцоо байх үед хурдыг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлэх боломжтой, гэхдээ 5GHz-ийн хамрах хүрээ 2. 4GHz-ээс богино гэдгийг санах хэрэгтэй.

Speed test хийхийн өмнө YouTube, Netflix зэрэг стриминг апп, автоматаар файл татаж, синк хийж буй клауд апп-уудыг хаах нь тестийн үр дүнг илүү үнэн зөв болгодог, учир нь эдгээр апп-ууд дэвсгэрт таны sүлжээний багтаамжийг эзэлдэг.

Хэрэв олон төхөөрөмж нэгэн зэрэг холбогдсон бол зарим нь татан авалт хийж байгаа эсэхийг шалгаж, шаардлагагүй бол салгаарай. Роутерын firmware буюу програм хангамжийг тогтмол шинэчлэх нь аюулгүй байдлын гадна гүйцэтгэлийн сайжруулалт авчирдаг тул анхаарууштай.

Эцэст нь, хэрэв та хуучин, 5-аас дээш жилийн настай роутер ашиглаж байгаа бол шинэ стандарт (Wi-Fi 6 гэх мэт) дэмждэг роутерт шилжих нь урт хугацаанд хурд, тогтвортой байдлыг мэдэгдэхүйц сайжруулах боломжтой.

Удаан интернэтийн шалтгааныг олж, засах арга

Хэрэв speed test-ийн үр дүн тогтмол бага гарч байвал асуудлын эх үүсвэрийг алхам алхмаар олох хэрэгтэй. Эхлээд LAN кабелиар шууд роутертой холбогдож дахин тест хийж үзээрэй хэрэв кабелиар хурд хэвийн боловч wifi-аар удаан бол асуудал роутер эсвэл дохионы саадад байгаа гэсэн үг.

Хэрэв кабелиар холбогдсон ч хурд удаан хэвээр байвал асуудал ISP-ийн шугам, эсвэл гэрт орж ирж буй кабельд байгаа байж болзошгүй тул ISP-даа хандаж шугамаа шалгуулах хэрэгтэй.

Мөн өдрийн өөр өөр цагт test хийж үзэх нь чухал орой 20:00-23:00 цагт олон хэрэглэгч нэгэн зэрэг интернэт ашигладаг тул энэ үед хурд буурах нь Монголд ч, дэлхий даяар ч түгээмэл үзэгдэл.

Хэрэв зөвхөн нэг төхөөрөмж дээр удаан бол асуудал тухайн төхөөрөмжийн wifi адаптер, эсвэл ажиллаж буй апп-уудад байгаа тул төхөөрөмжөө дахин асааж, хэрэггүй апп хаах хэрэгтэй. VPN ашиглаж байгаа бол VPN-ийг унтрааж дахин тестлэж үзээрэй, учир нь VPN нь ихэвчлэн хурдыг 20-50% хүртэл бууруулдаг.

Хэрэв танай гэрт олон роутер, дохио сунгагч (extender) ашиглаж байгаа бол эдгээрийн тохиргоо буруу байх нь удаашралын нийтлэг шалтгаан байдаг тул сүлжээний mesh систем рүү шилжих нь том байшин, орон сууцанд илүү тогтвортой шийдэл болдог.

Эдгээр бүх алхмыг хийсний дараа ч удаан хэвээр байвал ISP-ээ солих, эсвэл багцаа дээшлүүлэх цаг болсон гэсэн үг.

Монголын ISP-үүдийг харьцуулах юуг анхаарах вэ

Монголд интернэт үйлчилгээ сонгохдоо зөвхөн сурталчилсан хурдыг харахаас илүү бодит хэрэглэгчийн туршлагыг харгалзан үзэх нь чухал.

Mobicom, Unitel зэрэг том операторууд Улаанбаатарт өргөн хамрах хүрээтэй, харьцангуй тогтвортой фибер үйлчилгээ санал болгодог бол зарим бүс нутагт Skytel, Gemnet зэрэг бусад операторын хамрах хүрээ илүү тохиромжтой байж болно.

ISP сонгохдоо доор дурдсан зүйлсийг харьцуулбал зохимжтой: захиалсан download/upload хурд ба бодит speed test-ээр хэмжсэн хурдны зөрүү, сарын төлбөр ба өгөгдлийн хязгаар (зарим багц тодорхой хэмжээнээс дээш ашиглалтад хурдыг бууруулдаг тул анхаарах хэрэгтэй), техникийн дэмжлэгийн хариу үйлдлийн хурд, мөн орон нутгийн бусад хэрэглэгчдийн сэтгэгдэл.

Хамгийн бодит харьцуулалт хийхийн тулд өөрийн байршилд ажилладаг олон найз, хөрш зэрэг өөр ISP ашигладаг хүмүүсээс тэдний speed test үр дүнг лавлаж, өөрийн үр дүнтэйгээ харьцуулах нь үнэн зөв дүр зургийг өгнө.

Мөн шинэ орон сууцны хороололд шилжиж орох гэж байгаа бол тухайн байршилд аль ISP хамгийн сайн хамрах хүрээтэй болохыг эрт мэдэж авах нь дараа нь дахин холболт өөрчлөх хугацаа, зардлаас зайлсхийхэд тусална.

Бизнесийн зориулалттай интернэт хэрэгтэй бол SLA (үйлчилгээний баталгаат түвшин) бүхий тусгай багц авах нь илүү тогтвортой, найдвартай холболт өгдөг.

Speed test ба өдөр тутмын хэрэглээний шаардлагууд

Таны хэдэн Mbps хэрэгтэй вэ гэдэг асуулт нь та юу хийхээс шалтгаална. Энгийн вэб хөтчлөх, имэйл шалгах, сошиал медиа үзэхэд 5-10 Mbps л хангалттай. HD видео стриминг (Netflix, YouTube 1080p) хийхэд ойролцоогоор 5-8 Mbps шаардлагатай бол 4K видео стримингд 25 Mbps хүртэл хэрэгтэй болдог.

Zoom, Google Meet зэрэг видео дуудлагад download болон upload хоёуланд нь дор хаяж 3-5 Mbps шаардагддаг бөгөөд хэд хэдэн хүн зэрэг холбогдож байгаа бол энэ тоог үржүүлж тооцох хэрэгтэй.

Онлайн тоглоомонд Mbps өөрөө тийм чухал биш, харин ping болон jitter илүү шийдвэрлэх үүрэгтэй ихэнх онлайн тоглоом секундэд ердөө 1-3 Mbps л хэрэглэдэг ч ping 50мс-аас доогуур байхыг шаарддаг.

Гэрийн оффис буюу remote ажилтай хүмүүсийн хувьд, файл клауд руу байршуулах, видео уулзалт хийх зэрэгт upload хурд онцгой чухал болдог тул зөвхөн download хурдаар хязгаарлагдахгүй upload-ыг ч анхаарч үзэх хэрэгтэй.

Гэр бүлийн хэмжээнд олон хүн зэрэг стриминг, тоглоом, ажил хийж байгаа бол эдгээр шаардлагыг нэмж тооцоод нийт хэрэгцээт хурдаа тодорхойлох нь илүү зохимжтой интернэт багц сонгоход тусалдаг.

Аюулгүй байдал ба нууцлал таны мэдээлэл хэрхэн хамгаалагддаг вэ

Speed test ашиглахад ихэнх хэрэглэгчид өөрийн IP хаяг, байршил зэрэг мэдээлэл ил гарах эсэхийг санаа зовдог. Манай хэрэгсэл нь таны ойролцоо байршил, ISP-ийн нэрийг зөвхөн тестийн үр дүнг илүү утга учиртай харуулах зорилгоор л ашигладаг бөгөөд тестийг зогсоосны дараа энэ мэдээллийг хадгалахгүй, гуравдагч этгээдэд дамжуулахгүй.

Бүртгэл, нэвтрэх шаардлагагүй тул таны имэйл, нэр зэрэг хувийн мэдээлэл огт шаардагдахгүй та зөвхөн товч дараад тест хийгээд явах боломжтой.

Энэ нь ялангуяа олон нийтийн wifi (кафе, номын сан, олон нийтийн газар) ашиглаж байгаа хэрэглэгчдэд тухайн сүлжээ хэр найдвартай, хурдтай эсэхийг шалгах хурдан бөгөөд аюулгүй арга болдог.

Гэсэн хэдий ч олон нийтийн wifi ашиглах үед speed test хийхээс гадна VPN ашиглах, банкны апп зэрэг мэдрэмтгий үйлдэл хийхээс зайлсхийхийг зөвлөж байна, учир нь speed test өөрөө сүлжээний аюулгүй байдлыг хамгаалдаггүй, зөвхөн хурдыг хэмждэг.

Хэрэв та ажлын байран дээрээ тест хийж байгаа бол зарим байгууллагын firewall тохиргоо тестийн зарим хэсгийг хааж болзошгүй тул үр дүн бага зэрэг өөрчлөгдөж болно.

Speed test-ийг хэзээ, хэр олон удаа хийх нь зохимжтой вэ

Нэг удаагийн speed test-ийн үр дүн зөвхөн тухайн мөчийн сүлжээний нөхцөл байдлыг тусгадаг тул бодит зураглал авахын тулд тогтмол давтамжтай тест хийх нь чухал.

Шинэ интернэт холболт суулгуулсны дараа эхний долоо хоногт өдөрт хэд хэдэн удаа өөр өөр цагт тест хийж, ISP-ийн заасан хурдтай нийцэж байгаа эсэхийг баталгаажуулах хэрэгтэй.

Хэрэв сүлжээ тасалдах, удаашрах асуудал давтагдаж байгаа бол асуудал тохиолдох үед шууд тест хийж, үр дүнгээ хадгалж авах нь ISP-тэй холбогдож гомдол гаргахад бодит нотолгоо болно. Ерөнхий хэрэглэгчийн хувьд сард нэг удаа, эсвэл интернэтийн ажиллагаанд сэжиг төрөх бүрд тест хийж байх нь хангалттай.

Гэр бүлийн интернэт хэрэглээ нэмэгдэх үед (жишээ нь шинэ ухаалаг төхөөрөмж холбогдох, гэр бүлийн гишүүн нэмэгдэх) дахин тест хийж, одоогийн багц хэрэгцээнд нийцэж байгаа эсэхийг үнэлэх нь ухаалаг алхам юм.

Улирлын шилжилтийн үед, тухайлбал өвлийн эхэн, төгсгөлд тест хийж хурдны өөрчлөлт байгаа эсэхийг хянах нь Монголын цаг уурын онцлогтой холбоотой асуудлыг эрт илрүүлэхэд тусална.

Түгээмэл асуулт, хариулт